10 augustus 2017 , Geert Doorlag + ARTIS dierentuin

Slapen als een...

Dierendag. Een mooi moment om eens stil te staan bij hoe dieren slapen en hoe wij dat doen. Veel verschil? Wij mensen zijn in ieder geval bijzonder dierlijk! Auping heeft onlangs een Chimpansee geadopteerd bij ARTIS, zo leren wij ook een beetje bij over slaaprituelen bij dieren.

Slapen als een.. chimpansee

DIER: Chimpansees bouwen iedere avond slaapnesten, meestal in een boom. Het dier maakt een nest door takken of ander gebladerte naar binnen te buigen, zodat een soort platform van bladeren ontstaat waarop het kan liggen. Elk groepslid maakt dagelijks een nest, behalve de jongen; zij slapen bij hun moeder. Als het regent, maken ze soms ook nesten overdag. Als chimpansees gaan slapen, trekken ze zelfs vaak materiaal over zich heen.

MENS: Wij liggen ook op een platform (bed) en dekken ons zelf ook toe met materiaal (vaak een dekbedovertrek). Chimpansees en andere aapachtigen slapen wel langer dan mensen. De theorie is dat dit is ontstaan toen mensen het vuur hebben uitgevonden. Door het vuur konden we langer zien in het donker, en konden we meer calorierijk eten, waardoor we meer energie hebben en langer kunnen wakker blijven. 

Slapen als een.. blauwgroene juffer

DIER: Sommige vissen krijgen in de nacht een andere kleur. Dat is hun manier om zich te camoufleren. De meeste vissen doen dit door hun blinkende kleuren te laten verdwijnen en de licht gekleurde zones met een donkere laag af te dekken. De blauwgroene juffer verandert zijn felle blauwgroene kleur in een dof grijze kleur. Dit wordt ook wel zijn ‘pyjama’ genoemd. Een theorie is dat de doffe kleur energiezuiniger is.

MENS: Ook bij mensen lijkt het lichaam ’s nachts in een soort spaarstand te gaan. Wij veranderen niet van kleur, maar onze lichaamstemperatuur daalt met ongeveer 1 graad Celsius om goed te kunnen slapen. 

Blauw groene juffer

Slapen als een.. Californische zeeleeuw

DIER: Californische zeeleeuwen zijn aan land zó weerloos dat ze daar nooit diep zullen slapen. Ze slapen diep terwijl ze aan of dicht onder de oppervlakte dobberen, waarbij ze regelmatig aan de oppervlakte komen om te ademen zonder er wakker van te worden. Net als andere zeezoogdieren als de dolfijn, houden zeeleeuwen een ‘gedeelde hersenhelftslaap’: dat betekent dat ze éérst met de ene, en dan met de andere hersenhelft slapen.

MENS: Dit fenomeen is ook bekend bij mensen, slapen met één hersenhelft. Uit een Amerikaans onderzoek uit 2016 blijkt dat onze hersenen in een vreemde omgeving maar half slapen; het zogenaamde “First Night Effect”. Het vermoeden is dat dit een instinctieve overlevingstactiek is. Je weet nooit wat er kan gebeuren in een vreemde omgeving en als er een hersenhelft wakker blijft, kan je sneller reageren op mogelijk gevaarlijke situaties.

Slapen als een... vleerhond

DIER: Er is nauwelijks een slaaphouding te bedenken, die niet voorkomt in het dierenrijk. Net als mensen kunnen dieren liggend op de rug, op een zij of op de buik slapen. Maar er zijn ook dieren die het staande op één poot doen, dobberend op het water, of in een enkel geval zelfs zwevend in de lucht. Vleerhonden, zoals deze in het Apenhuis in ARTIS, rusten en slapen terwijl ze ondersteboven aan één of beide achterpoten hangen.

MENS: Mensen slapen meestal liggend, uit verschillende onderzoeken is naar voren gekomen dat, ongeveer 50% van de mensen bij voorkeur op hun zij slapen, iets meer op de rechter dan op de linker zij. Ongeveer 40% op de rug en zo’n 10% op hun buik. Mensen kunnen uiteraard ook zittend en sommigen zelfs staand slapen.

Auping heeft onlangs een Chimpansee geadopteerd bij ARTIS, zo leren wij ook een beetje bij over slaaprituelen bij dieren. 

Blijf op de hoogte!

Schrijf je nu in en ontvang onze maandelijkse update met slaap- en interieurtips, nieuwe collecties & promoties.